Je vraagt om een salarisverhoging en krijgt twee keer zo vaak nee te horen als je mannelijke collega die exact hetzelfde werk doet. Dat is geen gevoel, dat is een cijfer uit onderzoek naar salarisonderhandelingen in Nederland. Vanaf 1 januari 2027 verandert er iets fundamenteels aan die situatie: je krijgt het recht om te weten wat je collega's verdienen, en je werkgever mag je niet meer vragen naar je vorige salaris om een lager aanbod te verantwoorden.
Wat er precies verandert vanaf 2027
De Tweede Kamer behandelt op dit moment een wetsvoorstel dat de Europese richtlijn loontransparantie omzet naar Nederlandse regels. Volgens de Rijksoverheid moeten werkgevers straks salarisschalen per functiegroep openbaar maken, zodat je vooraf weet binnen welke bandbreedte een functie betaald wordt. Ook mag een werkgever bij een sollicitatie niet meer vragen wat je bij je vorige baan verdiende, een vraag die nu vaak wordt gebruikt om een lager aanbod te rechtvaardigen dan de functie eigenlijk waard is.
Daarnaast krijg je het recht om te vragen wat het gemiddelde salaris is van collega's die hetzelfde werk doen, uitgesplitst naar geslacht. De NOS noemt dit een van de belangrijkste instrumenten om de loonkloof daadwerkelijk te dichten, omdat verschillen nu vaak ontstaan in individuele onderhandelingen die niemand ziet. Bedrijven die de nieuwe regels straks negeren, riskeren sancties, wat veel HR-afdelingen er nu al toe aanzet om hun loonstructuur op orde te brengen voordat de wet ingaat.
Waarom dit zo hard nodig is
De cijfers laten zien waarom deze wet er komt. Onderzoek van Intermediair en Nyenrode Business Universiteit wijst uit dat het salarisverschil tussen mannen en vrouwen de afgelopen twee jaar juist groter werd, van 5 naar 7,4 procent. Van de werknemers die een loonsverhoging kregen, ging het salaris van mannen gemiddeld 16 procent omhoog, tegenover 9 procent bij vrouwen. Dat verschil stapelt zich elk jaar opnieuw op, waardoor het gat na een aantal jaar carrière veel groter is dan bij de eerste baan.
Aan de top is het verschil nog groter. Bij directeuren in de zakelijke dienstverlening loopt de gecorrigeerde loonkloof op tot 22,1 procent, bij projectleiders tot 24,6 procent. En dat is nog los van de startpositie: mannen beginnen bij dezelfde functie vaak al met een hoger basissalaris binnen dezelfde schaal, simpelweg omdat ze er bij de eerste onderhandeling harder voor gingen.
De startpositie bepaalt vaak alles
Wil je grip krijgen op je eigen carrière en financiën, dan begint dat met bewustwording van hoe die startpositie tot stand komt. Onderzoekers zien een hardnekkig sociaal patroon: wanneer vrouwen net zo assertief onderhandelen als mannen, wordt dat vaker negatief beoordeeld door leidinggevenden. Dat maakt de nieuwe transparantieplicht extra waardevol, want een vast en zichtbaar kader haalt het onderhandelen los van iemands persoonlijkheid en legt het vast in feiten die iedereen kan controleren.
Juist rond een verlofperiode zakken salarissen vaak stil weg, terwijl niemand dat expliciet zo bedoelt. Wil je hier structureler mee aan de slag? Lees ook ons artikel over moederschap en carrière combineren voor concrete manieren om die periode financieel te bewaken.
Wat je nu al kunt doen, ook voor 2027
Je hoeft niet te wachten tot de wet ingaat om je positie te verstevigen. Een paar stappen die nu al werken:
- Vraag nu al naar de salarisschaal van je functie, ook als je werkgever daar nog niet wettelijk toe verplicht is. Veel bedrijven werken al met functiewaarderingssystemen die intern bekend zijn, maar zelden actief gedeeld worden.
- Leg prestaties en resultaten structureel vast, zodat je bij een salarisgesprek met concrete voorbeelden komt in plaats van met een gevoel.
- Noem altijd een concreet bedrag. Uit onderzoek blijkt dat wie een helder getal noemt, betere resultaten haalt dan wie het vaag houdt met "iets meer" of "marktconform".
- Breng je vaste lasten en spaardoelen in kaart, zodat je weet wat een verhoging daadwerkelijk voor je oplevert. Twijfel je waar te beginnen? ons artikel over budgetteren geeft een simpel startpunt.
Plan het gesprek trouwens niet aan het einde van een drukke vrijdagmiddag. Vraag om een apart moment, kondig het onderwerp vooraf aan zodat je leidinggevende zich kan voorbereiden, en begin met de feiten voordat je het gevoel erbij haalt. "Op basis van deze resultaten en de marktwaarde van deze functie vraag ik om een verhoging naar X" werkt beter dan een open vraag als "wat vind je eigenlijk van mijn salaris".
Dit is het moment om het gesprek aan te gaan
De wet is er nog niet, maar het momentum wel. Werkgevers weten dat de transparantieplicht eraan komt en veel HR-afdelingen brengen salarisschalen nu al op orde. Dat betekent dat een salarisgesprek dit jaar op vruchtbaardere grond valt dan een paar jaar geleden. Combineer dat met de gewoontes die succesvolle vrouwen al toepassen, zoals nuchter feiten verzamelen voordat ze een gesprek aangaan. Meer van dat soort gewoontes vind je in dit artikel over succesvolle vrouwen. Vraag dit kwartaal nog naar de salarisschaal van je functie: die ene vraag kan je in 2027 al verder brengen dan collega's die wachten tot de wet het voor hen regelt.