Je collega die opeens fanatiek aan het netwerken is op LinkedIn. Die vriendin die "voor de lol" een cursus volgt terwijl ze allang een vaste baan heeft. Of jijzelf, die af en toe stiekem door vacatures scrolt zonder enige concrete plannen. Dat gedrag heeft nu een naam: career cushioning. En het is niet zomaar een trendje, het is de manier waarop een hele generatie werknemers zich indekt tegen een arbeidsmarkt die minder zeker aanvoelt dan een paar jaar geleden.
Wat career cushioning precies inhoudt
Career cushioning betekent dat je, terwijl je gewoon aan het werk bent, in stilte een vangnet opbouwt. Geen paniekvoetbal, geen ontslag nemen, maar bewust kleine stappen zetten zodat je niet naakt staat als het misgaat. Denk aan je cv up-to-date houden, je netwerk warm houden, een extra certificaat halen of een bijbaantje starten dat op termijn een volwaardig inkomen kan worden. Op Wikipedia wordt het inmiddels omschreven als een herkenbaar fenomeen: mensen bereiden zich stilletjes voor op een mogelijk ontslag, zonder dat hun werkgever er iets van merkt.
Het verschil met gewoon oriënteren op een nieuwe baan zit in de toon. Career cushioning is geen actieve zoektocht met sollicitatiebrieven en gesprekken. Het is meer een verzekering die je afsluit voor het geval dat, terwijl je intussen gewoon je werk blijft doen.
Waarom deze trend nu zo hard groeit
Het is geen toeval dat steeds meer vrouwen hiermee bezig zijn. De arbeidsmarkt voelt anders aan dan een paar jaar terug. In Nederland liep de werkloosheid dit jaar geleidelijk op, met een piek van 4,0 procent in juli, blijkt uit cijfers van het CBS. Dat klinkt misschien niet dramatisch, maar het is genoeg om mensen onrustig te maken, zeker als ze zien dat bedrijven in hun eigen sector reorganiseren.
Daar komt bij dat ontslagrondes tegenwoordig vaak klein en verspreid zijn in plaats van één grote aankondiging. Dat maakt het lastiger om in te schatten of jouw functie veilig is. Je hoort niet meer "het bedrijf schrapt duizend banen", maar leest om de paar weken dat er ergens weer een handjevol collega's vertrekt. Die stille onzekerheid is precies waar career cushioning op inspeelt: als je niet weet wanneer het jouw beurt is, bouw je vast een plan B.
Zo ziet een backup-plan er in de praktijk uit
Career cushioning hoeft niet ingewikkeld te zijn. De meeste vrouwen die eraan doen, combineren een paar simpele gewoontes:
- Hun cv en LinkedIn-profiel elk kwartaal bijwerken, ook als ze niet actief zoeken
- Contact houden met oud-collega's en mensen uit hun vakgebied, niet pas als ze iets nodig hebben
- Een online cursus of certificaat halen dat hun profiel breder maakt
- Een klein bijbaantje of freelance-opdracht naast hun vaste baan opzetten
- Op de hoogte blijven van salarissen in hun vakgebied, zodat ze weten wat ze waard zijn
Dat laatste punt hangt trouwens direct samen met een andere ontwikkeling: werkgevers worden binnenkort verplicht om vooraf duidelijk te zijn over salarissen. Wil je weten wat dat voor jouw onderhandelingspositie betekent? Lees dan ook ons artikel over de nieuwe loontransparantie-wet.
Dit doe je zelf, zonder dat je leidinggevende het doorheeft
Het mooie aan career cushioning is dat het onopvallend kan blijven. Je hoeft je baas niet te vertellen dat je "voor de zekerheid" aan iets anders werkt. Begin klein: kies één avond per week om je netwerk bij te werken, of blok een uur in het weekend voor een cursus. Werk je thuis en heb je moeite om naast je baan ook nog tijd te vinden voor zo'n plan B? Dan kun je veel halen uit onze tips om je tijd efficiënter te beheren.
Een bijbaantje is voor veel vrouwen de meest concrete vorm van een vangnet, omdat het meteen ook geld oplevert. Je hoeft er geen bedrijf voor op te richten. Werk als virtueel assistent is bijvoorbeeld populair omdat je het flexibel naast je vaste baan kunt doen, met je eigen uren en vanuit huis. Wil je weten hoe je hiermee begint? Dit artikel over starten als virtuele assistent geeft een goed overzicht.
Belangrijk is wel dat je het niet laat ontaarden in paranoia. Een uurtje per week aan je netwerk of cv besteden is genoeg. Je hoeft niet elke avond vacatures te scrollen of jezelf gek te maken met scenario's die misschien nooit gebeuren.
Waarom een vluchtplan je juist zekerder maakt op je werk
Het klinkt tegenstrijdig, maar een backup-plan maakt je niet onzekerder, het maakt je juist rustiger. Als je weet dat je bij een reorganisatie niet meteen met lege handen staat, durf je op je huidige werk ook wat vaker nee te zeggen tegen taken die niet bij je passen, of juist wel om die promotie te vragen waar je al maanden over twijfelt. Wie een alternatief achter de hand heeft, onderhandelt nu eenmaal met meer zelfvertrouwen.
Career cushioning is dus geen teken dat je niet loyaal bent aan je werkgever. Het is een teken dat je je eigen positie serieus neemt, in een arbeidsmarkt die dat zelf ook steeds meer van je vraagt. En dat begint niet met een groot plan, maar met één klein stapje deze week.